۰۹۱۰۱۳۶۳۴۶۴ | ۰۹۱۰۵۵۷۳۴۶۴
دکتر فاطمه سیدی » بیماری های زنان » آیا فیبروم رحمی خطرناک است؟
مدت زمان مطالعه ۹ دقیقه

آیا فیبروم رحمی خطرناک است؟

هر ساله خانم های بسیاری در جهان تحت درمان و جراحی برداشتن رحم به دلیل فیبروم قرار می گیرند. حدود 25٪ تا 30٪ زنان در سن باروری دارای علائمی هستند که به دلیل این رشد این توده های غیرسرطانی در رحم آنها ایجاد می شود. فیبروم ها می توانند کیفیت زندگی زنان را به شدت تغییر دهند. به عنوان مثال، یک فیبروم بسیار بزرگ می تواند رحم را به اندازه شکم در در سه ماهه دوم بارداری بزرگ کند و با فشار بر روده یا مثانه، باعث یبوست یا تکرر ادرار شود. فیبروم همچنین گاهی اوقات با ناباروری، سقط جنین و زایمان زودرس همراه است. اما شایع ترین شکایت از سوی خانم ها، خونریزی قاعدگی شدید و غالباً لخته است که منوراژی نامیده می شود. چنین خونریزی های شدید می تواند باعث کم خونی یا فقر آهن شود.

در گذشته برداشتن رحم غالباً از اولین روش های درمانی فیبروم رحم بود. از آن زمان به بعد، درمان های کم تهاجمی بیشتر در دسترس قرار گرفته اند و زیرا پزشکان و متخصصین زنان و زایمان اطلاعات بیشتری در مورد گزینه های مدیریت انواع مختلف فیبروم کسب نمودند. در حال حاضر گزینه های بیشتری برای درمان فیبروم رحم وجود دارد.

 

چه عواملی موجب به وجود آمدن فیبروم می شود؟

هنوز به طور دقیق علت بروز فیبروم رحم مشخص نیست. اما :

  • ژن هایی که رشد سلول های عضلانی رحم را تسریع می کنند ممکن است در این امر نقش داشته باشند.
  • ناهنجاری های موجود در رگ های خونی رحم نیز ممکن است در این امر دخیل باشند.
  • وجود استروژن و احتمالاً پروژسترون خود می توان در بروز فیبروم های رحمی نقش داشته باشند.

*توجه داشته باشید فیبروم به ندرت قبل از اولین قاعدگی اتفاق می افتد، بارداری می تواند رشد آنها را تحریک کند و معمولاً بعد از یائسگی کوچک می شوند.

انواع فیبروم های رحمی

فیبروم ها بر اساس محل تشکیل در رحم طبقه بندی می شوند و می تواند بیش از یک نوع داشته باشد.

رایج ترین نوع، فیبروم زیر مخاطی Submucosal می باشد. این نوع فیبروم در دیواره حفره رحم رشد می کنند و گاهی اوقات باعث قاعدگی شدید، تمایل مکرر به دفع ادرار و در بعضی موارد، درد کمر و لگن می شوند. فیبروم زیر مخاطی می تواند باعث خونریزی شدید شود و بیشترین ارتباط را با مشکلات باروری دارند.

برخی از فیبروم ها به نام فیبروم های پایه دار نامیده می شوند، به این معنی که اغلب روی ساقه ای کوچک روی رحم یا داخل آن رشد می کنند. این فیبروم ها معمولاً باعث خونریزی نمی شوند اما ممکن است باعث فشار و درد کمی شوند. به ندرت حالت پیچ ​​خورده یا دردناک می شوند.

انواع روش های تشخیصی فیبروم های رحمی

فیبروم ها اگر علائمی ایجاد نکنند (خونریزی شدید، فشار یا درد) در مشکل ناباروری نقش ندارند. فیبروم معمولاً نیازی به درمان ندارد. در صورت وجود علائم، می توان آنها را با داروها (اولین روش معمول) یا با جراحی کنترل کرد و یا در صورت امکان از روش های کم تهاجمی استفاده کرد.

درمان فیبروم رحم

اولین قدم در انتخاب یک روش درمانی مناسب ارزیابی و تشخیص دقیق بیماری توسط متخصص زنان است. اما روش های دیگری برای تشخیص دقیق تر فیبروم ها وجود دارد که شامل:

  • پزشک زنان در معاینه لگن می تواند به وجود فیبروم پی ببرد اما ممکن است از تکنیک های تصویربرداری برای به دست آوردن اطلاعات دقیق تر که برای برنامه ریزی درمان بسیار مهم است، استفاده کند. به عنوان مثال، سونوگرافی از طریق واژن می تواند به ارزیابی اندازه فیبروم هایی که در حفره رحم گسترش یافته اند (فیبروم داخل حفره ای رحم) کمک کند.
  • تصویربرداری 3 بعدی نیز می تواند موقعیت آنها را دقیقاً مشخص کند. انجام این سونوگرافی بسیار اهمیت دارد زیرا فیبروم های داخل حفره ای رحم اغلب می توانند باعث ناباروری شوند.
  • سایر روش های تصویربرداری بالقوه مفید شامل تصویربرداری رزونانس مغناطیسی MRI و سونوهیستروگرام (سونوگرافی با تزریق نمکی به داخل حفره رحم) است.
  • پزشك ممكن است حفره رحم را با دستگاه نوری كوچک (هیستروسكوپ) كه از طریق دهانه رحم وارد شده نیز، معاینه كند.
بیشتر بخوانید
بهترین متخصص زنان در تهرانپارس

خانم های جوان در صورتی که به فیبروم رحم مبتلا باشند اما هیچ علائمی از این بیماری را ندارند، به هیچگونه اقدام درمانی نیاز ندارند زیرا در سن یائسگی احتمال کوچک شدن فیبروم ها وجود دارد. فقط باید توجه داشته باشند در فواصل زمانی معینی توسط پزشک متخصص کنترل شوند. ایجاد و رشد فیبروم در خانم ها قبل از سن یائسگی غیر عادی نیست، اما در زنان یائسه، وجود توده جدید یا بزرگ ممکن است نشان دهنده بدخیمی باشد و حتما باید پیگیری شود.

درمان دارویی فیبروم رحم

برای دردهای خفیف ناشی از فیبروم رحم، پزشک ممکن است از داروهای مسکن های بدون نسخه، از جمله استامینوفن، داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی، مانند ایبوپروفن را تجویز کند. در صورت داشتن کم خونی ناشی از خونریزی شدید، ممکن است به شما توصیه شود که مصرف آهن خود را از طریق مکمل یا رعایت رژیم غذایی خود افزایش دهید.

در واقع هیچ نوع دارویی نمی تواند از بروز فیبروم جلوگیری کند یا تضمین کننده عدم بازگشت آن باشد. اما داروهایی وجود دارد که باعث کاهش فیبروم و کاهش خونریزی می شود. مهم ترین داروهای تجویزی به شرح زیر است:

آگونیست های آزاد کننده هورمون گنادوتروپین مانند لوپرولید که تولید استروژن تخمدان را سرکوب می کنند و یائسگی کاذب موقت ایجاد می کنند که جریان خون در فیبروم را کاهش می دهد و آنها را کوچک می کند. فیبروم معمولاً با قطع دارو دوباره رشد می کند. این داروها به ندرت برای بیش از شش ماه استفاده می شوند، زیرا می توانند علائم یائسگی، از جمله گرگرفتگی و خشکی واژن را ایجاد کنند. همچنین افسردگی، درد مفاصل، پوکی استخوان و مشکلات خواب از جمله عوارض ناشی از مصرف این دارو می باشد. بهترین کاندیداها برای درمان GnRH خانم هایی هستند که فقط به یک زمان کوتاه تا یائسگی نیاز دارند.

قرص های جلوگیری از بارداری، داروی آندروژن دانازول (Danocrine) یا استات مدروکسی پروژسترون (Depo-Provera) ممکن است برای کمک به کنترل خونریزی تجویز شود. Mifepristone (RU-486) ​​پروژسترون را مسدود می کند، فیبروئیدها را کوچک می کند و خونریزی را کاهش می دهد.

انواع روش های جراحی فیبروم رحم

در صورت داشتن علائم شدیدتر، متخصص زنان ممکن است روش جراحی را در نظر بگیرد. تصمیم بیمار تا حد زیادی به این بستگی دارد که آیا فرزندآوری را به پایان رسانده است و یا می خواهد منتظر یائسگی باشد.

از جمله روش های جراحی رایج فیبروم رحم عبارتند از:

عمل میومکتومی برای درمان فیبروم رحم

این عمل فقط فیبروم را از بین می برد. رحم در این جراحی حفظ می شود، بنابراین بهترین گزینه برای خانم هایی است که تمایل به بچه دار شدن دارند (اگرچه ممکن است به آنها توصیه شود که زایمان سزارین کنند).

بسته به نوع، اندازه و محل فیبروم، میومکتومی ممکن است از طریق یک برش در شکم انجام شود و یا از طریق جراحی لاپاراسکوپی صورت گیرد.

جراحی هیستروسکوپی برای درمان فیبروم رحم

همچنین جراح ممکن است از روشی به نام هیستروسکوپی استفاده کند. در این روش، یک هیستروسکوپ مجهز به ابزارهایی برای از بین بردن فیبروم از طریق واژن به رحم وارد می شود و ممکن است برای فیبروم هایی که در حفره رحم بیرون زده اند نیز استفاده شود. برای انجام این عمل جراحان باید به طور ویژه آموزش ببینند. زمان بهبودی در روش هیستروسکوپی و جراحی لاپاراسکوپی کمتر از میومکتومی شکمی است و نرخ باروری بسیار عالی است.

عوارض ناشی از جراحی هیستروسکوپی

یکی از عوارض عمل میومکتومی این است که ممکن است باعث ایجاد چسبندگی رحم ایجاد شود. (چسبندگی نوعی بافت اسکار است که روی اندام های لگن ایجاد می شود و آنها را به یکدیگر متصل می کند)

یکی دیگر از عوارض این روش اینکه فیبروم ممکن است عود کند، زیرا رحم برداشته نشده است. در بین زنانی که میومکتومی می شوند، 10 تا 33 درصد نیاز به جراحی دوم در طی پنج سال آینده دارند.

بیشتر بخوانید
بارداری خارج از رحم

عمل جراحی هیسترکتومی برای از بین بردن فیبروم رحم

در این روش رحم از طریق یک برش در قسمت پایین شکم، برداشته می شود. این روش به طور کامل فیبروم و علائم آن را از بین می برد. هیسترکتومی یک روش کاملا ایمن و موثر است و میزان عوارض آن کم است. با این وجود، این یک جراحی بزرگ است که نیاز به بیهوشی و بسته به شرایط بیمار به دو تا شش هفته زمان بهبودی نیاز دارد. زنانی که تحت عمل جراحی رحم قرار گرفته اند بیشتر در معرض خطر بی اختیاری ادرار قرار دارند و به طور متوسط ​​دو سال زودتر به یائسگی می رسند.

مطالعات نشان می دهد که اکثر زنان از تصمیم خود برای انجام این روش راضی هستند. اما هیسترکتومی به پایان دوره های قاعدگی و بچه دار شدن می انجامد، بنابراین باید قبل از انجام این جراحی پیامدهای روانشناختی و همچنین پزشکی را در نظر بگیرید.

آمبولیزاسیون فیبروم رحم

آمبولیزاسیون شریان رحم همچنین به عنوان آمبولیزاسیون فیبروئید رحم شناخته می شود. این یک روش کم تهاجمی است که با قطع منبع خون فیبروئیدها را کوچک می کند. در گذشته تا به امروز از این روش به عنوان یک روش درمانی برای جلوگیری از خونریزی های پس از زایمان، فیبروم ها و سایر آسیب ها انجام می شده. این روش تحت بی حسی موضعی انجام می شود و کمتر از یک ساعت طول می کشد. آمبولیزاسیون فیبروم رحم می تواند به صورت سرپایی انجام شود اما معمولاً به یک شب بستری در بیمارستان برای کنترل سندرم پس از آمبولیزاسیون (درد و گرفتگی لگن، حالت تهوع، استفراغ، تب و ناراحتی عمومی) نیاز دارد. گرفتگی شدید در 12 تا 24 ساعت اول پس از این روش طبیعی است و با مسکن های خوراکی یا داخل وریدی درمان می شود. برخی از خانم ها پس از عمل، دو هفته تا چند ماه ترشحات خونی را تجربه می کنند.

عوارض ناشی از آمبولیزاسیون فیبروم رحم

عوارض ناشی از این روش نادر است (کمتر از 1٪). برخی از نگرانی ها در مورد آسیب تخمدان ها وجود دارد. تعداد معدودی از خانم ها دچار اختلال موقتی یا حتی دائمی در عملکرد تخمدان شده اند. این خطر بعد از 45 سالگی بیشتر است. در برخی موارد، بافت فیبروم لخته شده در دهانه رحم هنگام خارج شدن از بدن گیر کرده و باید با جراحی برداشته شود.

منبع:

https://www.health.harvard.edu/womens-health/what_to_do_about_fibroids

امتیاز ما
برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: میانگین: ]

دکتر سیده فاطمه سیدی متخصص و جراح زنان و زایمان و ناباروری و زیبایی، دارای بورد تخصصی می باشند.

ایشان عضو انجمن علمی متخصصین زنان و مامایی ایران دارای مدرک مشاوره ژنتیک از سازمان بهزیستی کشور می باشند.

دکتر سیدی داراری مدارک رسمی سونوگرافی زنان و مامایی از دانشگاه تهران، درمان سو مصرف مواد مخدر از دانشگاه علوم پزشکی ایران، لاپاروسکوپی حرفه ای از دانشگاه علوم پزشکی تهران و دارای سه مقاله ثبت شده در pubmed می باشند.

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × سه =

Call Now Buttonتماس با دکتر فاطمه سیدی